Naar een energieneutraal Zuid-Oost-Vlaanderen

  • 12 december 2019

Een ruimtelijke visie Energielandschap Zuid-Oost-Vlaanderen met verregaande maatregelen om de regio tegen 2050 fossielvrij en energieneutraal te maken. Dat is de ambitie van SOLVA en al minstens 8 gemeenten uit Zuid-Oost-Vlaanderen, die samen werk willen maken van een heuse energietransitie.

In de visie die opgemaakt werd naar aanleiding van het gezamenlijk klimaatplan met 13 gemeenten, is Zuid-Oost-Vlaanderen tegen 2050 fossielvrij en energieneutraal: "In onze regio wordt 100% hernieuwbare en duurzame energie ver- en hergebruikt die maximaal lokaal geproduceerd wordt. De energieproductie is in handen van de inwoners van de regio. Alle energiebronnen zijn aangesproken: alle beschikbare daken worden ingezet voor zonnepanelen, windturbines sieren het landschap, zonder overlast aan omwonenden (…)."

Om dit te realiseren is een energietransitie nodig. Ook de klimaatplannen in onze regio schuiven ambitieuze doelstellingen naar voor op energievlak. Om deze doelstellingen te halen, zullen we heel wat nieuwe grote windturbines, zonnepanelen en andere hernieuwbare energie-installaties nodig hebben. Als we de energietransitie willen versnellen, is er nood aan ruimtelijke keuzes, waarbij we samen bepalen waar en hoe we het duurzaam energiesysteem van de toekomst vorm geven. 

De regio Zuid-Oost-Vlaanderen is voorlopig nog wind-arm: slechts 4 windturbines sieren ons landschap (in Haaltert), goed voor 9,2 MW geïnstalleerd vermogen. Volgens de berekening uit de Hernieuwbare Energiescan van ODE vzw zou het technisch potentieel aan vermogen voor windturbines in Zuid-Oost-Vlaanderen 390.000 MW zijn!

SOLVA vroeg daarom het mandaat aan 15 gemeenten om aan de deputatie van de Provincie Oost-Vlaanderen de officiële vraag te stellen om een ruimtelijke visie Energielandschap Zuid-Oost-Vlaanderen op te starten, naar analogie met het Energielandschap Denderland, voor grootschalige hernieuwbare energieprojecten in Zuid-Oost-Vlaanderen.

Basis is de focus op windenergie, maar tegelijkertijd worden ook andere vormen van grootschalige productie (vb. grootschalige PV-installaties, biomassaverwerkings-installaties, waterkrachtcentrales, ….) en opslag/transport van hernieuwbare energie in de analyse betrokken.

De lokale besturen hebben deze vraag de afgelopen maanden op het college van burgemeester en schepenen geagendeerd. Tot op heden ontving SOLVA een mandaat van 14 van de 15 gemeenten: Brakel, Erpe-Mere, Herzele, Horebeke, Kruisem, Lede, Maarkedal, Oosterzele, Oudenaarde, Ronse, Sint-Lievens-Houtem, Wortegem-Petegem Zottegem en Zwalm.

In afwachting: geen windstilte, maar flankerend beleid 

Verschillende steden en gemeenten in Oost-Vlaanderen, zoals Geraardsbergen, Herzele, Lierde, Ninove, Oosterzele, Oudenaarde, Ronse, Sint-Lievens-Houtem, Wortegem-Petegem, Zottegem en Zwalm, hebben al beslist om bij de ontwikkeling van nieuwe 'Hernieuwbare energieprojecten' te kiezen voor rechtstreekse participatie via lokale burgercoöperaties.

Doel is om burgers, bedrijven, verenigingen te betrekken bij de ontwikkeling van lokale windprojecten, via burgercoöperatie en met een ‘omgevingsfonds’ om zo het lokaal draagvlak te versterken.

Hoogstwaarschijnlijk volgen nog lokale besturen dit goede voorbeeld.