Duurzaamheid centraal in de meerjarenplannen van Zuid-Oost-Vlaanderen

  • 18 november 2020

Verledden van de openbare verlichting, vernieuwen van de infrastructuur, de fiets centraal, renovatie of nieuwbouw van gemeentelijke gebouwen, versterking lokale economie, leegstand aanpakken, herbestemming van kerken, versterken van de omgevingshandhaving en leefloners maximaal activeren. Dat zijn de acties waar de besturen in Zuid-Oost-Vlaanderen volop voor gaan in de komende 6 jaar.

Eind 2019 stelden alle lokale besturen hun plannen voor om beleidsmatig aan de slag te gaan in de komende bestuursperiode. Het team van SOLVA maakte de analyse op van de 21 meerjarenplannen, op de domeinen waar SOLVA ook actief rond ondersteunt, zoals ruimte, erfgoed, openbaar domein, klimaat, mobiliteit, gemeentelijke infrastructuur ...

Analyse gegroeid vanuit de doelstellingenboom

De analyse gebeurde op basis van de doelstellingenboom. Hierin staat opgelijst wat de strategische en operationele doelstellingen van het beleid zijn voor de komende 6 jaar, gevolgd door de acties per doelstelling. We zien dat deze sterk verschillend zijn van lokaal bestuur tot lokaal bestuur. Sommige meerjarenplannen zijn zeer algemeen, andere vermelden acties op detailniveau. Er zit soms ook overlap in thema’s, vb. projecten korte keten zijn zowel meegenomen in het domein klimaat als in het domein economie. Afgezien daarvan is het een interessante samenvatting van de richting die wordt uitgegaan in onze regio.

Meest acties rond milieu & klimaat

Opvallend veel acties focussen op milieu & klimaat, namelijk 300. Er wordt ook hard ingezet op openbaar domein en op mobiliteit met beiden ongeveer 240 acties. Deze worden gevolgd door gemeentelijke infrastructuur (198 acties), economie (118 acties), wonen (113 acties) en ruimte (106 acties). Het rijtje wordt gesloten door erfgoed (62 acties), handhaving (33 acties) en arbeidsmarkt 31 acties).

Top 3 acties per thema

Voor elk van de bovenstaande domeinen leidde SOLVA een top 3 af van meest voorkomende acties over alle besturen in Zuid-Oost-Vlaanderen heen. Dit geeft ons per thema volgende prioriteiten: 

  1. Klimaat: verledden van de openbare verlichting (16 besturen), korte keten (12 besturen), erosie (9 besturen) en opmaak hemelwaterplannen en maatregelen ontharding (9 besturen);
  2. Openbaar domein: vernieuwing infrastructuur (wegenis & riolering) (20 besturen), dorpskernvernieuwing + pleinen (vergroening, ontharding) (15 besturen), groen (park, bos, hondenweide, groene begraafplaatsen) (18 besturen) en sport & spel (speelplein/bos, recreatie, Finse piste) (9 besturen);
  3. Mobiliteit: de fiets (19 besturen), trage wegen (18 besturen), openbaar vervoer (12 besturen);
  4. Gemeentelijke infrastructuur: gemeentelijke gebouwen (18 besturen), cultuur (15 besturen) en sport (14 besturen)
  5. Lokale economie: uitbouw, ondersteuning en versterken lokale economie/horeca (13 besturen), landbouw en korte keten (12 besturen), starters, huisvesting en leegstand (8 besturen) - noot: van het coronavirus was nog geen sprake bij de voorstelling van de plannen. Dit zal het aantal acties en budgetten rond lokale economie nog grondig wijzigen.
  6. Wonen: leegstand aanpakken (7 besturen), stimuleren sociale projecten (7 besturen), administratieve procedure woningkwaliteit (meer) toepassen (6 besturen) en bindend sociaal objectief bereiken (5 besturen);
  7. Ruimtelijke ordening: gemeentelijk beleidsplan ruimte (of iets gelijkaardigs) (10 besturen), visie wonen/kern (9 besturen), gemeentelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen (8 besturen);
  8. Erfgoed: herbestemming/nevenbestemming van kerken (14 besturen); concrete projecten en investeringen (uitgezonderd kerken) (10 besturen); participatie en ontsluiting (7 besturen);
  9. Handhaving: 3 grote acties, namelijk versterken omgevingshandhaving / handhavingsplan (10 besturen), inzetten op GAS (6 besturen), mobiele camera’s tegen sluikstorten (6 besturen);
  10. Arbeidsmarkt: maximaal activeren van leefloners (12 besturen), uitbouw en/of versterken van de sociale economie (4 besturen), acties opzetten naar aanbod Nederlands (3 besturen).

Markante initiatieven van onze besturen

Zo lazen we ook een aantal mooie of opvallende acties:

  • Enkel Sint-Lievens-Houtem geeft in hun meerjarenplan aan te zullen inzetten op GIS (inventaris, wegenis-, groen- en bermbeheerplan) en op Energie (warmtenetten, windenergie)
  • Heel wat gemeenten willen fietsen aanbieden aan het eigen personeel (aankoop of leasing), namelijk Denderleeuw, Kluisbergen, Lede, Lierde en Sint-Lievens-Houtem en ook het fietsgebruik van het gemeentepersoneel stimuleren zoals Geraardsbergen, Haaltert, Ninove en Oosterzele
  • Enkel Aalst heeft gebiedsontwikkeling opgenomen in zijn meerjarenplan ‘realiseren van Tragel (Noord, Zuid, Evenementenhal)’
  • Haaltert plant het invoeren van een kwaliteits- en toegankelijkheidstoets bij de opmaak van inrichtingsplannen, bv. jeugd, senioren, groen, … 
  • Sint-Lievens-Houtem zal een energie- en/of gebouwverantwoordelijke aanstellen, 
  • Deze gemeenten zullen inzetten op zonne-energie op eigen gebouwen: Kluisbergen, Lede, Lierde, Maarkedal, Sint-Lievens-Houtem
  • ‘KOOP LOKAAL’ werd nu slechts door 5 lokale besturen vermeld. Sinds de coronacrisis is hier verandering in gekomen en zetten alle besturen hierop in
  • Geraardsbergen en Zottegem gaan wonen boven winkels extra stimuleren
  • Denderleeuw voert een woontypetoets in en zal een sloop- en gevelrenovatiepremie koppelen aan energiebesparingen
  • Ninove realiseert een landschapspark in het groengebied van de Burchtdam 
  • Zwalm plant de opmaak van een beeldkwaliteitsplan en open ruimteperspectief 
  • Ronse ontwikkelt een visie op op groene buurtplekjes met ruimte voor vrije tijd 
  • Oosterzele plant de opmaak van RUP’s om open ruimte maximaal te vrijwaren

Volledige analyse

Wie graag de integrale analyse leest, kan dit via onze presentatie rond de meerjarenplannen van Zuid-Oost-Vlaanderen